Şalazyon, iltihabi bir enfeksiyon tablosu değildir. Bezin ağzı tıkandığında salgı dışarı akamaz ve bez içinde birikerek çevresinde yavaş büyüyen bir kabarıklık oluşturur.
Bu nedenle şalazyon çoğunlukla ağrısızdır ve haftalar içinde yerleşir. Bazı hastalarda kapakta ağırlık hissi ya da görüş alanında hafif bir engel yaratabilir.
Fatsa’daki klinikte şalazyon, kapak kenarındaki bez ağızlarının durumu ve gözyaşının yağ katmanı ile birlikte değerlendirilir.
Şalazyon Nedir?
Şalazyon, kapağın destek plakası içindeki yağ bezinin tıkanması sonucu oluşan sınırlı bir nodüldür. Elle muayenede sert, yuvarlak ve hareketli bir kabarıklık olarak hissedilir.
Nodül genellikle kapağın iç yüzüne daha yakındır. Kapak dışa çevrildiğinde bu bölgede kabarık ve renk değişikliği gösteren bir alan görülebilir.
Boyutu birkaç milimetreden kapağın belirgin biçimde şekil değiştirmesine neden olacak düzeye kadar değişebilir. Büyüklük, tedavi yaklaşımını etkileyen başlıklardan biridir.
Şalazyon Neden Gelişir?
Kapak içindeki bezler, gözyaşının yüzeyden hızla buharlaşmasını önleyen yağ katmanını üretir. Bu salgının kıvamı yoğunlaştığında bez ağzından akışı zorlaşır.
Tıkanma sürdüğünde bez içinde biriken salgı çevre dokuda bir tepki başlatır ve zamanla sert bir nodül oluşur. Süreç genellikle yavaş ilerler.
Kapak kenarı iltihabı bulunan kişilerde ve bez salgısının kıvamını etkileyen deri tablolarında şalazyon daha sık görülebilir. Bu nedenle değerlendirme kapak kenarını da kapsar.
Şalazyonun Belirtileri ve Seyri
Şalazyonun en belirgin özelliği ağrısız oluşudur. Kişi çoğunlukla kapakta elle hissedilen sert bir kabarıklık fark ederek başvurur.
Büyüyen nodüller kapağa ağırlık verebilir, göz kırpmayı rahatsız edici hâle getirebilir. Kornea yüzeyine bastıran olgularda geçici bulanıklık tarif edilebilir.
Bir bölüm şalazyon haftalar içinde kendiliğinden küçülür. Küçülmeyen, boyutunu koruyan ya da büyümeye devam eden nodüller ise ayrıca değerlendirilir.
Konservatif Tedavi Nasıl Uygulanır?
İlk aşamada genellikle cerrahi dışı yaklaşımlar denenir. Amaç, tıkalı bez ağzının açılmasına ve içerideki yoğun salgının boşalmasına katkı sağlamaktır.
- Günde birkaç kez ılık kompres uygulanması
- Sıcak uygulamanın ardından kapağa nazik masaj yapılması
- Kapak kenarı temizliğinin düzenli olarak sürdürülmesi
- Hekimin önerdiği damla ya da pomadın kullanılması
- Nodülün elle sıkılmaması ve zorlanmaması
- Belirtilen aralıkta kontrol muayenesine gidilmesi
Bu uygulamalara verilen yanıt kişiden kişiye değişir. Belirli bir süre sonunda küçülme görülmediğinde yaklaşım hekim tarafından yeniden değerlendirilir.
Cerrahi Boşaltma Ne Zaman Gündeme Gelir?
Konservatif tedaviye yanıt vermeyen, uzun süredir aynı boyutta duran ya da kapağın biçimini belirgin biçimde değiştiren nodüllerde cerrahi boşaltma değerlendirilir.
Kornea yüzeyine bastırarak görme konforunu bozan ve göz numarasını etkileyebilecek büyüklükteki nodüllerde de bu seçenek öne alınabilir.
Karar; nodülün boyutu, süresi, konumu ve kişinin şikâyeti birlikte değerlendirilerek verilir. Her şalazyonda cerrahi gerekmez.
Boşaltma İşlemi Nasıl Yapılır?
İşlem lokal anestezi altında yapılır. Kapak nazikçe dışa çevrilir ve nodüle kapağın iç yüzünden ulaşılır; böylece cilt üzerinde kesi hattı oluşmaz.
Bez içinde biriken içerik boşaltılır ve gerekli görülen olgularda nodülün duvarı da temizlenir. İşlem sonunda kısa süreli baskılı pansuman uygulanabilir.
Cilt yüzeyine yakın yerleşen nodüllerde dıştan yaklaşım gerekebilir. Bu tercih işlem öncesinde muayene bulgularına göre belirlenir ve hastaya açıklanır.
Çocuklarda Şalazyon
Şalazyon çocukluk çağında da görülebilir. Çocuklarda konservatif tedaviye verilen yanıt genellikle daha ön planda tutulur ve izlem süresi biraz daha uzun olabilir.
Büyük nodüllerde kapağın kornea üzerine yaptığı basınç, göz numarasını etkileyebilir. Bu nedenle çocuklarda şalazyon değerlendirmesi görme muayenesiyle birlikte yapılır.
İşlem gerektiğinde anestezi biçimi çocuğun yaşına ve işbirliğine göre planlanır. Bu karar aileyle birlikte değerlendirilerek verilir.
Tekrarlayan Şalazyonda Dikkat Edilenler
Şalazyonun aynı bölgede ısrarla tekrarlaması, kapak kenarındaki bez işleyişiyle ilgili sürmekte olan bir sorunu düşündürür. Bu durumda kapak bakımı düzenli bir alışkanlık hâline getirilir.
Aynı yerde tekrar eden ve beklenen yanıtı vermeyen nodüllerde, boşaltılan dokunun patolojik incelemeye gönderilmesi gündeme gelebilir. Bu karar hekim değerlendirmesine bağlıdır.
Ordu ve çevresinden başvuran hastalarda tekrarlayan olgular, Fatsa’daki klinikte kapak kenarı sağlığı ve gözyaşı film tabakası birlikte gözetilerek takip edilir.
Sonuç
Şalazyon, kapak içindeki yağ bezinin tıkanmasıyla oluşan ağrısız ve yavaş seyirli bir nodüldür.
İlk yaklaşım çoğunlukla ılık kompres, kapak masajı ve kapak kenarı bakımından oluşan konservatif tedavidir.
Küçülmeyen, kapak biçimini değiştiren ya da görme konforunu bozan olgularda boşaltma seçeneği hekim tarafından değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
Kapaktaki sert kabarıklık nedeniyle başvuran kişilerin merak ettiği konular aşağıda ele alınıyor.
Bir bölüm şalazyon haftalar içinde küçülerek geriler. Küçülmeyen ya da büyümeyi sürdüren nodüller ise ayrıca değerlendirilir.
Şalazyon tipik olarak ağrısızdır. Ağrı ortaya çıktığında iltihabi bir sürecin eklenmiş olabileceği düşünülür ve muayene önerilir.
Uygulamanın süresi ve sıklığı nodülün boyutuna göre değişir. Belirli bir dönem sonunda yanıt alınamazsa yaklaşım hekim tarafından yeniden gözden geçirilir.
Boşaltma öncesinde kapak bölgesel olarak uyuşturulur. İlacın verildiği anda kısa bir basınç duygusu olabilir; sonraki basamaklarda ağrı beklenmez.
Kapağın iç yüzünden yapılan boşaltmada cilt üzerinde kesi bulunmaz. Dıştan yaklaşım gereken olgularda ince bir iz oluşabilir.
Kapak kenarındaki bez işleyişi düzelmediğinde tekrar görülebilir. Bu nedenle kapak bakımının düzenli sürdürülmesi önerilir.
Küçük nodüller genellikle görmeyi etkilemez. Kornea yüzeyine bastıran büyük nodüller geçici bulanıklığa ve göz numarasında değişime yol açabilir.
Boşaltma sonrası ilk saatlerde pansuman uygulanabilir. Günlük yaşama dönüş zamanı işlemin kapsamına göre hekim tarafından bildirilir.
Bu sayfa Op. Dr. Birol Coşkun Göz Kliniği tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kişiye özeldir; buradaki bilgiler hekim muayenesinin yerine geçmez.