Ordu Göz İçi İğne Uygulaması

Göz içi iğne uygulaması, tıp dilinde intravitreal enjeksiyon olarak adlandırılır. Çok ince bir iğne ucuyla, gözün beyaz tabakasından (sklera) girilerek ilaç vitreus boşluğuna bırakılır. İlaç buradan retinaya yayılır ve etkisini doğrudan hastalıklı bölgede gösterir.

En sık kullanılan ilaç grubu anti-VEGF olarak bilinen, damar geçirgenliğini ve anormal damar oluşumunu azaltmayı hedefleyen moleküllerdir. Bazı durumlarda kortizon içerikli ilaçlar da gündeme gelebilir. Hangi ilacın uygun olduğu, hastalığın türüne ve muayene bulgularına göre hekim tarafından belirlenir.

Uygulamanın amacı retinadaki sıvı birikimini azaltmak ve sızdıran damarların yol açtığı hasarı sınırlamaktır. Tedavi mevcut görme düzeyinin korunmasını hedefler; kazanılacak görme miktarı hastalığın evresine ve retinadaki hasarın kalıcı olup olmamasına göre değişir.

Göz içi iğne tedavisi, retinanın merkezinde sıvı birikimine ya da anormal damarlanmaya yol açan hastalıklarda değerlendirilir. Aşağıda bu tedavinin en sık gündeme geldiği tablolar yer alır.

• Yaşa bağlı sarı nokta hastalığının yaş tipi: Retina altında gelişen anormal damarların sızdırmasının kontrol altına alınması
• Diyabetik makula ödemi: Şeker hastalığına bağlı olarak sarı nokta bölgesinde biriken sıvının azaltılması
• Retina damar tıkanıklıkları: Toplardamar tıkanıklığı sonrası ortaya çıkan makula ödeminin tedavisi
• İleri diyabetik retinopati: Yeni damar oluşumunun baskılanması amacıyla, lazer tedavisine ek olarak
• Göz içi iltihaba bağlı ödem: Seçilmiş olgularda, iltihabın kontrol altına alınmasının ardından

Bu tabloların her birinde tedavi kararı tek bir muayeneyle değil, OCT görüntülemesi ve gerekli görülen ek tetkiklerle birlikte verilir. Aynı hastalık farklı hastalarda farklı tedavi planı gerektirebilir.

İşlemden önce göz dibi muayenesi yapılır ve OCT ile retinanın kesitsel görüntüsü alınır. Bu ölçüm hem tedavi kararının dayanağını hem de sonraki seanslarda karşılaştırma yapılacak başlangıç noktasını oluşturur.

Hastanın kullandığı ilaçlar, kan sulandırıcı tedaviler, bilinen alerjileri ve gözde aktif bir enfeksiyon bulunup bulunmadığı sorgulanır. Göz kapağı kenarında iltihap ya da aktif konjonktivit varsa, işlem bu tablo tedavi edilene kadar ertelenir.

Uygulama günü göz çevresi antiseptik solüsyonla temizlenir, steril örtü kullanılır ve göz kapaklarını açık tutan bir aparat yerleştirilir. Bu hazırlık, enfeksiyon riskini azaltmak amacıyla yapılan standart adımlardır.

İşlem yatar pozisyonda ve damla anestezisiyle yapılır. Genel anesteziye gerek duyulmaz. Aşağıda uygulamanın tipik akışı yer almaktadır.

• Uyuşturucu damla: Göz yüzeyinin damlayla uyuşturulması
• Antiseptik hazırlık: Göz çevresi ve göz yüzeyinin temizlenmesi
• Enjeksiyon: İlacın ince bir iğneyle vitreus boşluğuna verilmesi
• Kontrol: İşlem sonrası göz içi basıncın ve görmenin değerlendirilmesi

İğnenin girişi sırasında genellikle keskin bir ağrı hissedilmez; çoğu hasta hafif bir basınç duygusu tarif eder. İşlemin kendisi birkaç dakika sürer, ancak hazırlık ve sonrasındaki kontrolle birlikte klinikte geçirilen süre daha uzundur.

Göz içi iğne tedavisi çoğunlukla tek seanslık bir işlem değildir. İlacın etkisi zamanla azaldığı için, hastalığın aktivitesi sürdüğü sürece uygulamanın belirli aralıklarla tekrarlanması gerekebilir.

Tedavinin başlangıcında genellikle birbirini izleyen birkaç uygulamadan oluşan bir yükleme dönemi planlanır. Bu dönemin ardından retinanın verdiği yanıta göre aralıklar uzatılabilir ya da kısaltılabilir. Kaç uygulama gerekeceği baştan kesin olarak söylenemez; karar her kontrolde yeniden değerlendirilir.

Tedavinin aksatılması, ödemin yeniden artmasına ve kazanılan görmenin geri kaybedilmesine yol açabilir. Bu nedenle randevu aralıklarına uyulması, tedavinin en belirleyici yönlerinden biridir.

Yanıtın değerlendirilmesi yalnızca hastanın “daha iyi görüyorum” ifadesine bırakılmaz. Her kontrolde görme keskinliği ölçülür ve OCT ile retina kalınlığı sayısal olarak karşılaştırılır.

OCT görüntüsünde sarı nokta bölgesindeki sıvının azalması, tedavinin işe yaradığını gösteren nesnel bir bulgudur. Sıvı azalmadıysa ilacın değiştirilmesi, aralığın kısaltılması ya da tedaviye lazer eklenmesi gündeme gelebilir.

Fatsa’daki klinikte bulunan OCT cihazı, retina katmanlarını mikron düzeyinde görüntüleyerek bu karşılaştırmanın aynı merkezde ve aynı ölçüm düzeniyle yapılmasına imkân tanır. Ölçümlerin tutarlılığı, uzun süreli takipte önem taşır.

Uygulamanın ardından birkaç saat sürebilen hafif batma, sulanma ve gözde kum kaçmış hissi olabilir. Bunlar genellikle kendiliğinden geçer. Aşağıdaki noktalara dikkat edilmesi önerilir.

• İşlem günü göze elle dokunmamak ve gözü ovuşturmamak
• Hekimin önerdiği damlaları belirtilen sürede ve sıklıkta kullanmak
• İlk günlerde havuz, deniz ve hamam gibi ortamlardan uzak durmak
• Göz makyajını hekimin belirttiği süre boyunca kullanmamak
• Kontrol randevusuna belirtilen tarihte gitmek

Uygulamanın ardından gözün önünde birkaç gün süren küçük gölgeler ya da hareket eden noktalar görülebilir; bu, verilen ilacın vitreus içindeki görüntüsüne bağlı olabilir ve genellikle zamanla azalır.

Göz içi iğne uygulaması yaygın olarak yapılan bir işlem olmakla birlikte, her girişimsel işlem gibi ender de olsa istenmeyen sonuçlar doğurabilir. Aşağıdaki belirtiler, gecikmeden değerlendirilmesi gereken durumlara işaret edebilir.

• Giderek artan, damlayla geçmeyen göz ağrısı
• Gözde belirgin kızarıklık ve çapaklanma
• Görmenin işlem öncesine göre belirgin biçimde azalması
• Işığa karşı artan hassasiyet
• Görme alanında perde ya da gölge hissi

Bu belirtilerden biri ortaya çıktığında beklemek yerine kliniğe başvurulması önerilir. Erken değerlendirme, gerekli görülmesi hâlinde tedavinin zaman kaybetmeden başlatılmasına imkân tanır.