Lazerin amacı bulanık gören bir gözü netleştirmek değildir. Amaç, hasarın yayılmasını sınırlamak ve mevcut görme düzeyinin korunmasına katkı sağlamaktır.
Uygulama ameliyathane koşulları gerektirmez. Damla anestezisiyle, oturur pozisyonda ve genellikle tek seansta ya da birkaç seansa bölünerek yapılır.
Retina lazer tedavileri, öncesinde yapılan göz dibi muayenesi ve OCT değerlendirmesinin ardından Fatsa’daki klinikte Op. Dr. Birol Coşkun tarafından planlanır.
Retina Lazeri Nedir ve Nasıl Etki Eder?
Retina lazerinde, göz bebeğinden geçirilen ince bir ışık demeti retina üzerinde çok küçük bir noktaya odaklanır. Bu noktada oluşan denetimli ısı etkisiyle doku, amaca göre ya yapıştırılır ya da işlevini yitirmiş bölge sınırlandırılır.
Uygulanan enerji, süre ve nokta sayısı hastalığa göre değişir. Retina yırtığında yalnızca yırtık çevresine sınırlı sayıda nokta atılırken, ileri diyabetik retinopatide retinanın geniş bir alanına dağıtılmış çok sayıda nokta uygulanabilir.
Lazer, gözde kesi açılmasını gerektirmez. Işık göz bebeğinden geçerek doğrudan hedefe ulaştığı için işlem kapalı bir gözde, dışarıdan uygulanır.
Hangi Durumlarda Uygulanır?
Retina lazeri tek bir hastalığa özgü değildir. Aşağıdaki tablolarda, farklı amaçlarla da olsa lazer tedavisi gündeme gelebilir.
- İleri diyabetik retinopati: Beslenmesiz kalan retina alanlarının işlenerek yeni damar oluşumunun baskılanması
- Retina yırtığı ve incelme alanları: Yırtık çevresine bariyer oluşturularak retina ayrılması riskinin azaltılması
- Retina damar tıkanıklıkları: Tıkanıklık sonrası beslenmesi bozulan alanların değerlendirilmesi
- Sızdıran damar odakları: Sarı nokta çevresindeki sınırlı sızıntı bölgelerinin kapatılması
Aynı hastada lazer tedavisi, göz içi iğne uygulamalarıyla birlikte planlanabilir. İki yöntem birbirinin alternatifi değildir; hangisinin ne zaman uygulanacağına muayene ve görüntüleme bulgularına göre karar verilir.
Lazer Türleri ve Amaçları Nelerdir?
Retina lazeri, uygulandığı alana ve amacına göre farklı adlarla anılır. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan yaklaşımların hedefini özetler.
| Uygulama | Hedef Alan | Amaç |
|---|---|---|
| Panretinal fotokoagülasyon | Retinanın çevresel geniş alanı | Yeni damar oluşumunun baskılanması |
| Fokal lazer | Sızdıran tek tek damar odakları | Sınırlı sızıntının azaltılması |
| Grid lazer | Sarı nokta çevresindeki yaygın alan | Dağınık ödemin dengelenmesi |
| Bariyer lazer | Yırtık ya da incelme çevresi | Çevreye yapıştırma bariyeri oluşturulması |
Panretinal uygulamalarda seans sayısı genellikle birden fazladır; retina geniş bir alanda işlendiği için tedavi bölünerek yapılabilir. Bariyer lazer ise çoğu olguda tek seansta tamamlanır.
İşlem Nasıl Uygulanır?
İşlemden önce göz bebeği damlayla genişletilir; bu hazırlık genellikle yarım saati aşan bir bekleme gerektirir. Ordu ve çevresinden gelen hastaların randevu saatini planlarken bu süreyi hesaba katması önerilir. Ardından göz yüzeyi uyuşturucu damlayla hazırlanır.
Hasta cihazın karşısına oturur, çenesini ve alnını desteklere yaslar. Retinanın hedef bölgesini görüntüleyebilmek için göze özel bir kontakt mercek yerleştirilebilir. Uygulama sırasında sabit durmak ve hekimin söylediği yöne bakmak önemlidir.
Lazer atışları sırasında kısa süreli ışık parlamaları görülür. Çoğu hasta hafif bir batma ya da zonklama tarif eder; geniş alan uygulamalarında bu his daha belirgin olabilir. İşlem, uygulanacak alanın büyüklüğüne göre birkaç dakika ile yarım saat arasında sürebilir.
İşlem Sonrasında Neler Beklenir?
Lazer sonrasında birkaç saat süren bulanık görme, ışığa hassasiyet ve hafif baş ağrısı olabilir. Bu belirtiler genellikle kendiliğinden geçer.
- İşlem günü araç kullanılmaması
- Hekimin önerdiği damlaların belirtilen sürede kullanılması
- İlk günlerde ağır kaldırma ve zorlanmadan kaçınılması
- Dışarıda güneş gözlüğü kullanılması
- Kontrol randevusuna belirtilen tarihte gidilmesi
Geniş alan uygulamalarından sonra gece görüşünde ve yan görme alanında bir miktar azalma hissedilebilir. Bu, tedavinin bilinen bir sonucudur ve işlem öncesinde hastayla konuşulur.
Lazerin Hedefi ve Sınırı Nedir?
Retina lazerinin hedefi ilerlemeyi yavaşlatmak ve daha ağır bir tablonun gelişme olasılığını azaltmaktır. Kaybedilmiş görmenin geri kazanılması beklenen bir sonuç değildir.
Bu nedenle işlem sonrasında görmenin belirgin biçimde artmaması, tedavinin işe yaramadığı anlamına gelmez. Tedavinin başarısı, retinadaki bulguların gerilemesi ve yeni damar gelişiminin durması üzerinden değerlendirilir.
Lazer, altta yatan hastalığı ortadan kaldırmaz. Diyabet ya da damar hastalığı sürdüğü sürece retinada yeni odaklar gelişebilir; bu nedenle tedavi sonrası takip sürdürülür.
Kaç Seans Gerekir ve Takip Nasıl Yapılır?
Seans sayısı, uygulanacak alanın genişliğine ve hastalığın evresine bağlıdır. Sınırlı bir bölgeye yapılan uygulamalar tek seansta tamamlanabilirken, geniş alan tedavilerinde birkaç seans planlanabilir.
Seanslar arasında genellikle birkaç haftalık aralık bırakılır. Bu aralık, retinanın uygulamaya verdiği yanıtın değerlendirilmesine imkân tanır.
Tedavi tamamlandıktan sonra da göz dibi muayenesi ve gerekli görüldüğünde OCT ile takip sürdürülür. Yeni damar oluşumu ya da ödem yeniden geliştiğinde ek uygulamalar gündeme gelebilir.
Sonuç
Retina lazer tedavileri, retinadaki hasarlı ve sızdıran alanları hedef alarak ilerlemenin yavaşlatılmasını ve mevcut görmenin korunmasını amaçlar.
Uygulama poliklinik şartlarında, damla anestezisiyle yapılır; hangi tür lazerin ne kadar alana uygulanacağı hastalığa ve evreye göre değişir.
Tedavi sonrasında da düzenli göz dibi kontrolü sürdürülür; yeni bulgu gelişip gelişmediği ve ek uygulama gerekip gerekmediği hekim tarafından değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
Retina lazeri önerilen hastaların işlem öncesinde ve sonrasında en sık ilettiği sorular kısa yanıtlarıyla aşağıdadır.
İşlem damla anestezisiyle yapılır ve çoğu hasta hafif batma ya da zonklama tarif eder. Geniş alan uygulamalarında bu his daha belirgin olabilir, ancak genellikle katlanılabilir düzeydedir.
Uygulanacak alanın büyüklüğüne göre birkaç dakika ile yarım saat arasında değişir. Göz bebeğinin genişletilmesi için gereken bekleme süresi buna eklenir.
Hayır. Retina lazeri poliklinik şartlarında uygulanır; işlem ve kısa bir kontrolün ardından aynı gün evinize dönebilirsiniz.
Lazerin amacı görmeyi artırmak değil, ilerlemeyi yavaşlatmaktır. İlk saatlerde damla ve lazer etkisiyle geçici bulanıklık olması beklenen bir durumdur.
Hastalık ilerlediğinde ya da yeni odaklar geliştiğinde ek uygulamalar planlanabilir. Bu karar göz dibi muayenesi ve görüntüleme bulgularına göre verilir.
İlk günlerde ağır kaldırma ve zorlayıcı egzersizlerden kaçınılması önerilir. Ne zaman normal etkinliğinize dönebileceğinizi hekiminiz uygulama türüne göre belirtir.
Bazı durumlarda iki göze ayrı seanslarda uygulama tercih edilir. Zamanlama, uygulanacak alanın genişliğine ve hastanın durumuna göre planlanır.
İki yöntemin hedefi farklıdır ve çoğu olguda birbirini tamamlar. Hangisinin öncelikli olduğuna hastalığın türü, evresi ve OCT bulguları değerlendirilerek karar verilir.
Bu sayfa Op. Dr. Birol Coşkun Göz Kliniği tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kişiye özeldir; buradaki bilgiler hekim muayenesinin yerine geçmez.